chapter06.jpg

A B C Č Ć D Dž Đ E F G H I J K L Lj M N Nj O P Q R  S Š T  U V W X Y Z Ž

A

AB 57 je mješavina koja se koristi za uklanjanje topivih soli, sastoji se od otopine blago lužnatih soli, kelatnih, tiksotropnih, te površinski aktivnih tvari.

Aceton je organska tvar formule (CH3)2CO . Koristi se kao otapalo za plastične i sintetičke smole.

Amonij-barij metoda (barij hidroksid metoda) je metoda desulfatizacije zidnih slika. Ova metoda ne ide za fizičkim uklanjanjem kalcijevog sulfata iz zidne slike, nego njegovom kemijskom promjenom u barijev sulfat.

Arriccio je grubi žbukani podložni sloj zidne slike. Nanosi se izravno na zid. Obično se sastoji od vapna, krupnijeg pijeska, sitnog šljunka i vode. Na njega se nanosi drugi, finiji sloj žbuke - intonaco.

A fresco (buon fresco) je tehnika izrade zidne slike u kojoj se pigment otopljen u vodi, vapnenoj vodi ili vapnenom mlijeku nanosi izravno na sloj vlažne žbuke. Otopljeni pigment se prožima sa žbukom i veže tijekom sušenja. Tijekom procesa sušenja žbuke kalcij hidroksid Ca(OH)2 se veže sa ugljičnim dioksidom CO2 iz zraka te dolazi do formiranja kalcij karbonata CaCO3 uz otpuštanje vode H2O.

A secco (fresco-secco, fresco finito) je tehnika zidnog slikarstva gdje se slika na suhu žbuku, ili na svježi  vapneni  premaz.  Ako se slika na potpuno suhu podlogu, pigment se veže nekim drugim vezivom.

C

Cetavlon je naziv proizvoda koji se koristi kao dezinficijens, po sastavu je cetil trimetil amonij bromid.

D

Destilirana voda je voda iz koje su putem destilacije uklonjene nečistoće.

G

Giornata (dnevnica) je naziv za nanos intonaca u a fresco slikarskoj tehnici za kojeg je slikar predvidio da će biti oslikan tijekom jednog radnog dana.  Obično su nepravilnih oblika, koji često prate oblike i likove na slici.

Gumiarabika je smola stabala acacia senegal i acacia seyal.  Gumiarabika služi kao ljepilo, stabilizator, fiksativ i ugušćivač. Nakon sušenja zadržava sposobnost ponovnog topljenja u vodi.

I

Impasto je naziv za vrstu, debelog, pastoznog nanosa boje na slici. Također se koristi  za debele namaze drugih vrsta materijala.

Inkrustacija je mineralna nakupina koja se javlja na površinama koje su često izložene utjecaju vlage s otopljenim solima. Obično nastaju putem prodora vlage sa solima iz unutrašnjosti zida i njenim isparavanjem na površini  ili dugotrajnim curenjem vode po površini zidne slike. Također mogu nastati fiksiranjem nakupina prašine na površini slike putem vlage.

In situ označava djelovanje „na licu mjesta“, u domicilnom okruženju umjetnine ili objekta.

Intonaco je završni žbukani sloj zidne slike. Nanosi se na podložni, grublji sloj arriccio.

J

Japanski papir (washi) napravljen je tradicionalnom japanskom metodom izrade papira. Vrlo je žilav zbog dugih i snažnih biljnih celuloznih vlakana od kojih se sastoji.

K

Kazein je protein iz grupe fosfoproteina.

Klucel G je hidroksi propil celuloza (HPC) ne ionski celulozni eter. Topiv je u vodi i drugim polarnim otapalima, poput:  metanola, etanola, isopropanola i špirita.

L

Lacunae (lat. lacūna, -ae; f : rupa, praznina) je izraz koji se u restauratorskoj terminologiji koristi za dio sloja i nekoliko slojeva koji nedostaju, ili općenito za rupu na umjetnini.

M

Mapelastic je dvokomponentni industrijski hidroizolacijska žbuka na osnovi cementnog veziva, agregata fine granulacije, dodataka i sintetičkih polimera.

Melinex je poliesterska folija. Restauratori često se koriste Melinex foliju koja je s jedne presvučena silikonskim slojem.

Mowilith 30 je termoplastična sintetička smola, po sastavu je polivinilacetat (PVAc). Koristi se kao sredstvo za konsolidaciju, ljepilo i zaštitni premaz.

Mramorno brašno je fino mljeveni mramorni kamen. Koristi se kao punilo.

O

Opšav je naziv za zaštitni ili pomoćni nanos žbuke debljine nekoliko centimetara, koji se postavlja oko nestabilnih dijelova zidne slike ili žbuke, zbog spriječavanja njihova otpadanja.

P

Pulpa (papirna pulpa) je vlaknasti materijal sačinjen od celuloznih vlakana biljnog porijekla, najčešće drveta. U restauratorskoj primjeni koriste se papirne pulpe čija je pH vrijednost približno neutralna.

Paraloid B-72 je termoplastična smola, kopolimer akrilata. Odlikuje se postojanošću i otpornosti na kiseline i lužine. Koristi se kao vezivo, konsolidant ili izolacijsko sredstvo.

Pigment je tvar organskog ili anorganskog porijekla. U slikarstvu se koristi u obliku fino samljevenog praha. Pigment određene valne duljine svjetlosti upija, a druge reflektira. Reflektirane valne duljine svijetla percipiramo kao obojenje.

PLM-A je industrijska smjesa  na bazi vapna i inertnih aditiva, bez topljivih soli.  Zbog povećane sposobnosti prodiranja i sedimentacijske stabilnosti  je posebno pogodna za injektiranje. Ne sprečava propusnost vlage u zidu.

PLM-I je industrijska smjesa za injektirane na bazi vapna i inertnih aditiva. Nema topljivih soli. Posebno je prilagođena za učvršćivanje obojenih žbuka.  Ne sprječava propusnost vlage u zidu.

Primal AC 33 je vodena disperzija akrilnog kopolimera niskog viskoziteta.  Koristi se kao sredstvo za konsolidaciju i lijepljenje.

Pontata je naziv za veće nanose intonaca na zidnim plohama, koji korespondiraju s  razinama skele. Pontate su obično veće i pravilnijih oblika od giornata. Na pontate se uglavnom slikalo A secco tehnikom.

PVAc (PVA, polivinil acetat) je sintetički polimer formule (C4H6O2)n. Pripada grupi polivinilnih estera i termoplastičan je. Koristi se kao konsolidant i vezivo.

R

Reintegracija slikanog sloja je djelomično ili potpuno uspostavljanje likovne cjelovitosti slikanog sloja, metodama poput retuša ili primjene lokalnog tona. Stupanj i metoda reintegracije može varirati ovisno o pristupu i potrebama.

Retuš je jedna od metoda reintegracije dijelova slikanog sloja koji nedostaju ili su oštećeni.  Postoji više različitih pristupa i metoda retuša slikanog sloja.

S

Silikon je naziv za razne vrste polimera silicija i drugih kemijskih elemenata.

Stacco je jedna od metoda skidanja zidne slike sa zida. U stacco metodi zidna slika se odvaja sa zida zajedno sa žbukom na kojoj se nalazi.

Stacco a masello je metoda skidanja zidne slike zajedno sa zidom.

Stucco je materijal sličan žbuci, kojeg prvenstveno odlikuje njegova upotreba. Koristi se za izradu dekorativnih elemenata na zidnim plohama.

Syton W30 je koloidna vodena disperzija silicijeve kiseline. Koristi se kao sredstvo za konsolidaciju žbuke i kamena.

T

Tratteggio je jedna od metoda retuša koja se koristi za reintegraciju slikanog sloja. Razvili su je restauratori Ornella Casazza i Umberto Baldini, između  1945. i 1950. na Istituto Superiore per la Conservazione ed il Restauro u Rimu. Inspirirani teorijom konzervacije i restauracije Cesarea Brandia. Sastoji se od niza crtica različitih odgovarajućih tonskih vrijednosti  vidljivih sa manje udaljenosti, dok se sa veće udaljenosti zajedno stapaju u oblike i plohe.

Tylose MH 300 je metil hidroksi etil celuloza (HEMC), ne-ionski celulozni eter. Topiva je u vodi.  Koristi se kao vezivo i konsolidant.

V

Vapneni kazeinat (kalcij kazeinat) je pripravak od kazeina i vapna, koristi se za konsolidaciju ili kao materijal za lijepljenje dijelova žbuke.

Vapneni nalič je premaz vapnene boje na zidnoj ili nekakvoj drugoj plohi.

Vapneno mlijeko je pripravak dobiven miješanjem gašenog vapna i vode, mliječno bijele je boje. Koristi se za ličenje zidova ili kao slikarski medij.

Vapno je naziv za građevinski materijal koji se koristi kao vezivo za žbuke.

W

Wishab spužva (Akapad spužva) je specijalno punjena vulkanizirana lateks spužva.To je industrijski proizvod koji se koristi za suho čišćenje raznih površina.

Z

Zakrpa (restauratorska) je nadoknada nedostajućeg materijala na umjetnini, obično se odnosi na sloj nosioca ili podloge. Uobičajeno je da se pojam zakrpa veže uz ne adekvatnu ili loše izvedenu nadoknadu.

Ž

Žrtvena žbuka je privremeni nanos žbuke na zidnoj ili nekoj drugoj plohi. Žrtvena žbuka se koristi kao jedna od metoda odsoljavanja ili privremene zaštite površine zida ili zidne slike od soli koje kristaliziraju na površini ili blizu površine žbuke, na način da na sebe navlači štetne soli.

U ovoj rubrici

Go to top